Biện pháp thi công mạng LAN là tài liệu thuyết minh cách nhà thầu tổ chức, triển khai và kiểm soát việc lắp đặt hệ thống cáp mạng, tủ rack và thiết bị mạng cho một công trình cụ thể. Bộ biện pháp thường gồm: căn cứ lập hồ sơ và tiêu chuẩn áp dụng, tổ chức nhân sự và an toàn lao động, chuẩn bị vật tư, trình tự thi công từng hạng mục, đo kiểm, kiểm soát chất lượng, phương án xử lý tình huống và quy trình nghiệm thu, bàn giao. Dưới đây là từng phần để chủ đầu tư và nhà thầu điện nhẹ tự lập hoặc đối chiếu hồ sơ.
Mục đích của hồ sơ biện pháp thi công mạng LAN
Trong hồ sơ dự thầu và trình duyệt trước khởi công, biện pháp thi công giúp:
- Thống nhất phạm vi công việc giữa chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu: tuyến cáp nào, bao nhiêu điểm mạng, tủ rack đặt ở đâu, ai cấp nguồn điện cho tủ.
- Xác định trình tự phối hợp với các hạng mục khác như điện, điều hòa, trần, PCCC.
- Làm cơ sở cho tư vấn giám sát kiểm tra từng bước và ký biên bản nghiệm thu công việc.
Biện pháp thi công đi kèm với bảng khối lượng và dự toán thi công mạng LAN; hai tài liệu cần khớp nhau về vật tư và khối lượng.
Căn cứ lập biện pháp và tiêu chuẩn áp dụng
Phần căn cứ nên liệt kê hồ sơ thiết kế được duyệt, hợp đồng, chỉ dẫn kỹ thuật của dự án và các tiêu chuẩn chuyên ngành. Với hệ thống cáp có cấu trúc, các tiêu chuẩn thường được dẫn chiếu gồm:
- TIA/EIA-568 (bộ ANSI/TIA-568): tiêu chuẩn hệ thống cáp viễn thông có cấu trúc cho tòa nhà thương mại, quy định cấu trúc hệ thống, chủng loại cáp, sơ đồ đấu dây T568A/T568B và yêu cầu đo kiểm.
- TIA-569: tiêu chuẩn về đường dẫn và không gian viễn thông, áp dụng cho ống, máng, thang cáp, phòng thiết bị và phòng viễn thông.
- TIA-606: tiêu chuẩn quản trị hạ tầng viễn thông, quy định cách đánh nhãn và lập hồ sơ quản lý.
- ISO/IEC 11801: tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống cáp chung cho tòa nhà, thường dùng song song hoặc thay thế bộ TIA tùy yêu cầu dự án.
- TCVN 9208:2012: lắp đặt cáp và dây dẫn điện trong các công trình công nghiệp, dùng làm căn cứ cho phần đi ống, máng và khoảng cách với hệ thống điện.
Tổ chức nhân sự và an toàn lao động
Sơ đồ tổ chức công trường
Một sơ đồ tổ chức điển hình cho hạng mục mạng gồm: chỉ huy trưởng hoặc chủ nhiệm hạng mục, kỹ thuật thi công phụ trách hiện trường, kỹ thuật mạng phụ trách đấu nối và cấu hình, cán bộ phụ trách chất lượng và an toàn, các tổ thi công (tổ đi ống máng, tổ kéo cáp, tổ đấu nối). Hồ sơ ghi rõ trách nhiệm và đầu mối liên lạc từng vị trí.
An toàn lao động và vệ sinh công trường
- Phổ biến nội quy, trang bị bảo hộ cá nhân.
- Làm việc trên cao dùng thang chữ A hoặc giàn giáo có khóa bánh, đeo dây an toàn khi vượt độ cao quy định của công trường.
- Không thi công gần thiết bị đang mang điện khi chưa phối hợp cắt điện.
Chuẩn bị vật tư, thiết bị và kiểm tra CO/CQ
Trước khi đưa vật tư vào công trình, nhà thầu lập danh mục trình duyệt gồm: cáp đồng (Cat5e, Cat6, Cat6A theo thiết kế), cáp quang, ống luồn, máng cáp, tủ rack, patch panel, ổ cắm mạng, dây nhảy, switch, bộ phát WiFi, phụ kiện. Mỗi chủng loại kèm catalogue và mẫu khi được yêu cầu.
Với dự án có yêu cầu nguồn gốc xuất xứ, hồ sơ nhập vật tư cần kèm CO (chứng nhận xuất xứ) và CQ (chứng nhận chất lượng) tương ứng với lô hàng. Biên bản nghiệm thu vật tư đầu vào đối chiếu chủng loại, số lượng, tem nhãn với mẫu đã duyệt. Phần tủ rack và phụ kiện lắp tủ có thể tham khảo thêm tại trang cung cấp tủ rack cho nhà thầu điện nhẹ.
Trình tự thi công mạng LAN
Quy trình thi công mạng LAN dưới đây áp dụng được cho văn phòng, nhà xưởng, trường học và tòa nhà; khác biệt chủ yếu nằm ở chiều dài tuyến, môi trường lắp đặt và mức độ phối hợp với các hạng mục khác.
- Khảo sát hiện trạng: đối chiếu bản vẽ với mặt bằng thực tế, xác định phòng thiết bị, trục chính, điểm xuyên tường sàn; ghi nhận nguồn điện, tiếp địa, thông gió cho tủ rack.
- Lập bản vẽ shop drawing: thể hiện chi tiết tuyến ống, máng, cao độ lắp đặt, vị trí từng ổ mạng, sơ đồ tủ rack, sơ đồ đấu nối patch panel – switch và bảng mã nhãn. Bản vẽ được duyệt trước khi thi công.
- Đi ống, máng, thang cáp: lắp theo cao độ và tuyến đã duyệt; máng có nắp ở khu vực dễ va chạm; các điểm xuyên tường, sàn có ống lồng và được trám chống cháy khi thiết kế yêu cầu; nối đất cho máng kim loại theo chỉ định.
- Kéo cáp: kéo theo từng bó có đánh số tạm hai đầu; không vượt quá bán kính uốn tối thiểu và lực kéo theo khuyến cáo của nhà sản xuất cáp; giữ khoảng cách và có vách ngăn hoặc máng riêng với cáp điện động lực; tuân thủ giới hạn chiều dài liên kết cố định 90 m và kênh 100 m đối với cáp đồng.
- Lắp tủ rack, patch panel, đấu nối: lắp tủ cân bằng, cố định chắc chắn, có tiếp địa; bấm hạt và nhấn nhân theo một chuẩn T568A hoặc T568B thống nhất cho toàn công trình; giữ độ xoắn của các cặp dây đến sát điểm đấu.
- Đánh nhãn: dán nhãn ở hai đầu cáp, mặt ổ mạng, cổng patch panel và tủ rack theo bảng mã thống nhất dựa trên TIA-606.
- Đo kiểm: đo từng tuyến bằng máy đo chứng nhận (ví dụ dòng Fluke DSX) theo cấp chuẩn tương ứng loại cáp; cáp quang đo suy hao và kiểm tra bằng OTDR khi hồ sơ yêu cầu.
- Lắp đặt và cấu hình thiết bị: lắp switch, router, firewall, bộ phát WiFi; cấu hình VLAN tách các mạng nội bộ, camera, khách, thiết bị IoT; đặt địa chỉ quản trị, sao lưu cấu hình.
- Nghiệm thu, bàn giao: chạy thử, nghiệm thu từng phần và tổng thể, bàn giao hồ sơ hoàn công, tài khoản quản trị và hướng dẫn vận hành.
Lưu ý theo loại công trình
Văn phòng ưu tiên thẩm mỹ, đi âm trần hoặc âm sàn, phối hợp đơn vị nội thất; xem bài thi công mạng LAN văn phòng. Nhà xưởng có khoảng cách lớn, nhiễu từ máy móc, cần máng kim loại và thường dùng cáp quang cho trục chính; xem thi công mạng LAN nhà xưởng. Trường học, tòa nhà nhiều tầng cần chú ý trục đứng và phòng kỹ thuật từng tầng.
Đo kiểm và cấu hình hệ thống
Đo kiểm cáp đồng và cáp quang
Máy đo chứng nhận đánh giá sơ đồ đấu dây, chiều dài, suy hao, xuyên âm và cho kết quả đạt/không đạt theo cấp chuẩn. Biện pháp cần ghi rõ cấu hình đo (liên kết cố định hay kênh), cấp chuẩn và cách xử lý tuyến không đạt. Với cáp quang, ngoài đo suy hao bằng nguồn sáng và đồng hồ đo công suất, OTDR giúp xác định vị trí mối hàn, đầu nối và điểm suy hao bất thường trên tuyến.
Cấu hình switch, VLAN và WiFi
Phần cấu hình mô tả quy hoạch VLAN, dải địa chỉ, cổng uplink và cổng PoE. Việc lựa chọn thiết bị cần căn cứ số cổng, băng thông uplink và công suất PoE; tham khảo bài chọn switch cho văn phòng. Mạng không dây cần khảo sát vùng phủ, chia kênh, tách SSID nhân viên và khách, xem bài lắp WiFi cho văn phòng.
Kiểm soát chất lượng trong quá trình thi công
- Kiểm tra đầu vào: vật tư đúng mẫu duyệt, đủ CO/CQ khi được yêu cầu, không móp méo, không sai chủng loại.
- Kiểm tra từng bước: nghiệm thu tuyến ống, máng trước khi đóng trần; nghiệm thu kéo cáp trước khi đấu nối; nghiệm thu đấu nối trước khi đo kiểm.
- Xử lý không phù hợp: tuyến đo không đạt được bấm lại hoặc thay cáp, đo lại và lưu cả kết quả trước, sau khi khắc phục.
Xử lý tình huống khi thi công
Thi công khi văn phòng đang hoạt động
Biện pháp nên có: lịch thi công chia theo khu vực, thông báo trước cho bộ phận sử dụng; dựng hệ thống mới song song rồi mới chuyển đổi để không cắt mạng hiện hữu; che chắn bàn làm việc, máy tính khi khoan trần; khoanh vùng thi công và giữ lối đi an toàn.
Làm ngoài giờ và chuyển đổi hệ thống
Các công việc gây tiếng ồn, bụi hoặc cần ngắt mạng như khoan đục, thay switch lõi, chuyển dây nhảy sang hệ thống mới nên bố trí ngoài giờ hành chính hoặc cuối tuần theo thỏa thuận với chủ đầu tư. Cần chuẩn bị sẵn cấu hình sao lưu và phương án quay lại hệ thống cũ.
Checklist nghiệm thu hệ thống mạng LAN
| Hạng mục | Nội dung kiểm tra | Hồ sơ đi kèm |
|---|---|---|
| Vật tư, thiết bị | Đúng chủng loại, số lượng theo mẫu duyệt | Biên bản nghiệm thu vật tư, CO/CQ nếu có yêu cầu |
| Ống, máng cáp | Đúng tuyến, cao độ, cố định chắc chắn, có nắp, nối đất theo thiết kế | Biên bản nghiệm thu công việc, ảnh trước khi che lấp |
| Cáp mạng | Không gập, không trầy vỏ, tách cáp điện, chiều dài trong giới hạn | Nhật ký thi công |
| Tủ rack, patch panel | Lắp cân bằng, tiếp địa, đi dây gọn qua thanh quản lý cáp | Sơ đồ tủ rack hoàn công |
| Đánh nhãn | Đủ nhãn hai đầu cáp, ổ mạng, cổng patch panel, khớp bảng mã | Bảng tra nhãn |
| Đo kiểm | Toàn bộ tuyến đạt cấp chuẩn đã thống nhất | File kết quả đo cáp đồng, cáp quang (OTDR nếu có) |
| Thiết bị mạng | Cấu hình VLAN, WiFi, PoE đúng quy hoạch, hoạt động ổn định | File sao lưu cấu hình, sơ đồ logic |
| Bàn giao | Hướng dẫn vận hành, tài khoản quản trị, phiếu bảo hành | Bộ hồ sơ hoàn công |
Câu hỏi thường gặp
Biện pháp thi công hệ thống mạng khác gì thuyết minh biện pháp thi công điện nhẹ?
Thuyết minh biện pháp thi công điện nhẹ bao quát nhiều hệ thống như mạng, camera, tổng đài, âm thanh, kiểm soát ra vào. Biện pháp thi công hệ thống mạng là một phần trong đó, đi sâu vào cáp có cấu trúc, tủ rack, đo kiểm và cấu hình thiết bị mạng. Với dự án tổng thể, có thể tham khảo dịch vụ thi công điện nhẹ của Trường Thịnh để lập hồ sơ chung cho các hệ thống.
Có bắt buộc đo bằng máy đo chứng nhận không?
Tùy chỉ dẫn kỹ thuật của dự án. Công trình yêu cầu bảo hành từ hãng cáp hoặc hồ sơ đo theo tiêu chuẩn thì cần đo chứng nhận; công trình nhỏ có thể thống nhất dùng máy test thông mạch, ghi rõ trong biện pháp.
Chọn chuẩn đấu dây T568A hay T568B?
Hai chuẩn có hiệu năng như nhau; quan trọng là toàn công trình dùng thống nhất một chuẩn và ghi rõ trong biện pháp.
Hồ sơ hoàn công mạng LAN cần những gì?
Tối thiểu gồm bản vẽ hoàn công tuyến cáp và tủ rack, bảng mã nhãn, kết quả đo kiểm từng tuyến, cấu hình thiết bị đã sao lưu, biên bản nghiệm thu và phiếu bảo hành. Chủ đầu tư nên yêu cầu bản mềm để thuận tiện tra cứu khi bảo trì.
Trường Thịnh hỗ trợ lập biện pháp và thi công mạng LAN
Trường Thịnh Telecom (Công ty TNHH Đầu tư Công nghệ Trường Thịnh) phân phối thiết bị và thi công camera, mạng, điện nhẹ tại TP.HCM từ năm 2016. Với dự án văn phòng, nhà xưởng, trường học, tòa nhà, Trường Thịnh khảo sát miễn phí, lập biện pháp thi công và dự toán theo hồ sơ dự án, triển khai thi công mạng LAN trọn gói từ đi cáp đến cấu hình thiết bị. Công trình lắp đặt được bảo hành 24 tháng và bảo trì định kỳ miễn phí 2 năm.
Gọi hoặc Zalo 0888 319 798 để được tư vấn. Hoặc gọi 0911 287 898, 028 3810 1698; địa chỉ 14 Trịnh Lỗi, P. Phú Thọ Hòa, TP.HCM.
Xem thêm: Quy trình bảo trì hệ thống mạng doanh nghiệp (checklist định kỳ).
