Tóm tắt: MikroTik RouterOS là hệ điều hành chạy trên router MikroTik, gom đủ tính năng của router doanh nghiệp: firewall, NAT, VPN (gồm WireGuard từ RouterOS v7), quay PPPoE, cân bằng tải nhiều đường bằng PCC, chia băng thông bằng Queue Tree, Hotspot cho khách, định tuyến động OSPF/BGP. Cấu hình bằng WinBox, giao diện web hoặc dòng lệnh.
Router MikroTik được dùng nhiều ở văn phòng, khách sạn, quán cà phê vì giá hợp lý mà tính năng rất rộng. Bài này giải thích ngắn từng tính năng hay gặp để chọn đúng thiết bị và biết cần cấu hình gì.
RouterOS và WinBox
RouterOS có hai thế hệ đang dùng: v6 và v7. Bản v7 viết lại phần định tuyến và bổ sung WireGuard. WinBox là phần mềm quản trị trên máy tính, tìm thấy router trong mạng nội bộ kể cả khi chưa đặt IP; ngoài ra có giao diện web (WebFig) và dòng lệnh qua SSH.
Firewall và NAT
MikroTik firewall lọc gói theo các chuỗi input (vào chính router), forward (đi xuyên router) và output. Nguyên tắc cơ bản: cho phép kết nối đã thiết lập, chặn truy cập quản trị từ internet, chỉ mở đúng cổng cần dùng. NAT gồm masquerade cho cả mạng ra internet và dstnat (mở cổng) cho đầu ghi camera, máy chủ nội bộ. Danh sách địa chỉ (address list) giúp quản lý nhóm IP gọn hơn.
PPPoE
Khi modem nhà mạng để chế độ bridge, MikroTik quay PPPoE trực tiếp bằng tài khoản nhà mạng cấp, tránh hai lớp NAT. RouterOS cũng làm được PPPoE server để cấp tài khoản cho người dùng trong tòa nhà, ký túc xá.
Cân bằng tải: PCC và Load Balancing
PCC (Per Connection Classifier) chia kết nối ra nhiều đường WAN theo địa chỉ và cổng, mỗi kết nối đi cố định một đường nên không lỗi phiên đăng nhập ngân hàng hay xem camera. Kết hợp kiểm tra đường sống để tự chuyển khi một đường rớt. Xem thêm router cân bằng tải.
Quản lý băng thông: Simple Queue và Queue Tree
Simple Queue giới hạn tốc độ theo từng IP, dễ làm. Queue Tree dùng đánh dấu gói (mangle) để chia băng thông theo loại lưu lượng, ví dụ ưu tiên thoại, họp trực tuyến, giới hạn tải file; phù hợp mạng đông người dùng.
VPN và WireGuard
MikroTik VPN hỗ trợ nhiều chuẩn: L2TP/IPsec, SSTP, OpenVPN, IPsec site-to-site và WireGuard (RouterOS v7). WireGuard cấu hình gọn, tốc độ tốt, hợp nối chi nhánh hoặc cho nhân viên truy cập từ xa. Khi nối nhiều chi nhánh, nên quy hoạch dải IP mỗi nơi khác nhau từ đầu.
Hotspot
MikroTik Hotspot tạo trang đăng nhập cho WiFi khách: đăng nhập bằng mã voucher, giới hạn thời gian, tốc độ theo gói. Thường dùng ở quán cà phê, khách sạn, nhà trọ.
OSPF và BGP
OSPF là định tuyến động trong nội bộ, hợp hệ thống nhiều router, nhiều chi nhánh nối VPN với nhau. BGP dùng khi doanh nghiệp có dải IP riêng, kết nối nhiều nhà cung cấp internet hoặc làm nhà cung cấp dịch vụ. Văn phòng thông thường chỉ cần định tuyến tĩnh.
Cách reset MikroTik
- Bằng phần mềm: trong WinBox vào System → Reset Configuration.
- Bằng nút reset: rút nguồn, giữ nút reset, cắm nguồn lại, giữ đến khi đèn bắt đầu nháy thì thả: router về cấu hình mặc định. Giữ lâu hơn sẽ vào các chế độ khác (CAP, Netinstall), nên thả đúng lúc.
- Sau reset, đăng nhập lại bằng tài khoản mặc định; thiết bị đời mới có mật khẩu in trên nhãn dán.
Router MikroTik đang có tại danh mục router MikroTik; hướng dẫn chi tiết: cấu hình VLAN MikroTik, cấu hình DHCP MikroTik.
Gửi sơ đồ mạng và số đường internet — Trường Thịnh Telecom tư vấn router và cấu hình phù hợp. Hotline/Zalo 0888 319 798.
Câu hỏi thường gặp
Reset MikroTik có mất cấu hình không?
Có, toàn bộ cấu hình trở về mặc định. Nên sao lưu (Backup hoặc Export) trước khi reset.
Router MikroTik nào chạy được WireGuard?
Thiết bị chạy RouterOS v7 trở lên. Router đời cũ cần nâng cấp lên v7 nếu phần cứng hỗ trợ.
